pirydoksalowy

Pirydoksalowy to przymiotnik odnoszący się do pirydoksalu, aldehydu będącego jedną z witamin z grupy B6. W chemii i biochemii terminu używa się do określenia grup chemicznych lub związków pochodnych od pirydoksalu, a także do koenzymów zawierających pirydoksalową część cząsteczki, na przykład do pirydoksalowej grupy prostetycznej w PLP.

Pyridoksal (pirydoksal) jest jednym z trzech naturalnych witamin B6: pirydoksyny, pirydoksaminy i pirydoksalu. Po fosforalowaniu wytwarza pirydoksal-5'-fosforan (PLP), aktywny koenzym w wielu reakcjach enzymatycznych zależnych od B6. Pirydoksalowy koenzym uczestniczy w reakcjach transferu grup amino, transaminacjach, dekarboksylacjach i innych przemianach aminokwasów. Mechanistycznie PLP tworzy z aminokwasami imine z lizyną w miejscu aktywnym enzymu, a następnie przeprowadza serię przemian, prowadzących do przenoszenia lub wymiany grup funkcyjnych.

W praktyce termin pirydoksalowy może odnosić się do samego pirydoksalu jako substratu lub do funkcjonalnych części cząsteczek związanych z pirydoksalową mozaiką, takich jak PLP czy jego pochodne. W kontekście biochemii często używa się również określenia „grupa pirydoksalowa” na opis reakcji chemicznych za pośrednictwem koenzymu PLP. Pirydoksalowy składnik występuje w wielu enzymach metabolizmu aminokwasów i syntetyzowaniu neurotransmiterów.