launaviðmiðum

Launaviðmið eru viðmið eða leiðarlínur fyrir laun sem notaðar eru við launamál og kjaramál innan fyrirtækja, sem og í opinberri þjónustu. Þau hafa þann tilgang að hafa sanngjarnt, samkeppnishæft og gagnsætt grundvallarviðmið fyrir verðmæti starfsins, launahækkuranotkun og launabreytingar. Launaviðmið eru oft byggð á samstilltu samspili milli markaðsgreininga, starfsgreiningar og fjölþátta þátta eins og menntun, reynslu, ábyrgð, vinnuaðstöðu og staðsetningu.

Notkun launaviðmiða er fjölbreytt. Í kjarasamningum og launakerfum kemur þeim til leiðar við ákvarðanir um laun og hækkun, og þau geta hjálpað til við að samræma laun milli starfsstaða, deilda eða fyrirtækja. Í opinberri þjónustu er algengt að byggja upp launaviðmið sem hluta af reglubundnum launalaugarferli og verðlagsuppfærslum.

Helstu gerðir launaviðmiða eru meðal annars markaðsviðmið (byggt á launagreiningu marksins), starfsgreiningarviðmið (metur laun eftir ábyrgð og réttindum í starfi) og færnismið (byggt á hæfni og menntun). Oft eru þau notuð í samspili til að ná fram sanngjörnu og sveigjanlegu launakerfi.

Gagnrýni og takmarkanir: gæðagögn geta verið ófullnægjandi, uppfærslur taka tíma og viðmið ná ekki alltaf einstaklingsbundinni frammistöðu. Þess vegna eru launaviðmið best notuð sem hluti af heildarkerfi launakerfis og kjarasamninga, en ekki sem einfalda regluhúð.

See also:

- launakerfi

- kjarasamningar

- launahækkun

- starfsgreining