kostoefektshmërisë

Kostoefektshmëria është një koncept ekonomik dhe një qasje analitike që vlerëson raportin midis kostos së një ndërhyrjeje dhe efekteve të saj. Ajo synon të japë një bazë të qartë për vendimmarrjen dhe të ndihmojë alokimin e burimeve të kufizuara në mënyrë më të efektshme. Në këtë kuadër, alternativat e ndryshme të veprimit trajtohen në një mënyrë të krahasueshme për të nxjerrë përfitimet relative ndaj kostove.

Analiza kryesore është raporti kosto-efektivitet (ICER). ICER llogarit ndryshimin në kosto midis dy ose më shumë alternativave dhe ndryshimin në efektivitetin e tyre (p.sh., vite jetë të fituara, QALY ose DALY). Shpesh shprehet si kosto shtesë për një njësi të efektit të arritur, dhe vendimmarrësit mund ta krahasojnë me një kufi pragu për të vlerësuar kostoefektshmërinë në një kontekst të caktuar.

Në praktikë, kosto-efektshmëria përdoret në shëndetësi publike, në politika sociale dhe në programet publike për të mbështetur alokimin e burimeve në mënyrë të arsyeshme. Mjete të ndryshme matëse përfshijnë efekte të tilla si QALY ose DALY, ndërsa kostot mund të përfshijnë shpenzime direkte të shërbimeve dhe kostot shoqërorë.

Kufizimet përfshijnë vlerësimet e pasigurta të efekteve dhe kostove, transferueshmërinë e rezultateve ndër kontekste të ndryshme dhe faktorët etiko-socialë që mund të mos përshtaten me një prag të vetëm. Megjithatë, kostoefektshmëria mbetet një mjet kyç për vendimmarrjen publike në alokimin efikas të burimeve.