kerfisblóðrásin

Kerfisblóðrásin er hluti blóðrásarkerfisins sem annast dreifingu súrefnis og næringarefna til líffæra líkamans og útskipun koltvíoxíðs og annarra úrgangsefna. Hún hefst í vinstri slegli hjartans; súrefnisríkt blóð fer út í aortu og áfram um slagæðakerfið til líffæra. Þar fer loftskipti og næringarflutningur fram í háræðum; endurheimt koltvíoxíðs og annarra úrgangsefna fer síðan í bláæðakerfið og safnast saman í hægri gátt.

Leið kerfisblóðrásarinnar er þannig: vinstri slegill → aorta → slagæðakerfið (slagæðar og slagæðlingar) → háræðar → bláæðar → venae cavae → hægri gátt.

Stjórn kerfisblóðrásarinnar byggist á samspili hjarta og æðakerfis. Hjartasamdráttur (cardiac output) og heildarviðnám æðakerfis ákvarða blóðþrýsting og blóðflæði til mismunandi líffæra. Autónómískt taugakerfi (sympatískt og parasympatískt) og hormón eins og noradrenalín, angiótensín II og vasopressín hafa áhrif á samdrátt hjartans og æðavöxt eða samdrátt.

Helstu kvillar sem tengjast kerfisblóðrásinni eru háþrýstingur, æðasjúkdómar sem auka viðnám æðakerfis og geta raskað dreifingu blóðs til líffæra, og hjartabilun sem getur leitt til minnkunar á framleiðslu blóðs til kerfisblóðrásarinnar. Kerfisblóðrásin er að auki tengd við misflókin kerfi eins og hepatic portal systemið sem sjaldan skiptir máli fyrir almenna dreifingu en bætir við viðbrögð líkamans við næringarstígvelli.