jarðskorpu

Jarðskorpan er ysta, stífa lagið á jörðinni. Hún er mun þynnri en möttull jarðar og kjarninn undir henni. Jarðskorpan er aðalega samsett úr steinefnum og rokkum. Henni er skipt í tvo aðalgerðir: meginlandsskorpu og úthafsskorpu. Meginlandsskorpan er þykkari og léttari en úthafsskorpan og samanstendur að mestu úr granítískum bergtegundum. Úthafsskorpan er þynnri og þéttari, samsett úr basaltískum bergtegundum.

Platatektóník er kenningin sem útskýrir hreyfingu og samspil þessara skorpubreikka. Jarðskorpan er ekki samfelld heldur klofin í stóra bita, eða plötur, sem fljóta á heitari, sveigjanlegri möttli fyrir neðan. Þessar plötur hreyfast hægt og valda jarðskjálftum, eldfjöllum og myndun fjallgarða þegar þær rekast saman, skiljast í sundur eða renna fram hjá hvor annarri.

Meginlandsskorpan nær yfir meginlöndin og grunnu hafið í kringum þau. Úthafsskorpan myndar botn úthafanna og er stöðugt endurnýjuð við miðútahafs hryggina. Þessi sífellda endurnýjun og eyðing úthafsskorpunnar er mikilvægur þáttur í hringrás jarðskorpunnar. Rannsóknir á jarðskorpunni, bæði á landi og á hafsbotni, veita mikilvægar upplýsingar um sögu og þróun jarðarinnar.