hámarksafurð

Hámarksafurð er íslenskt hugtak sem lýsir hámarksframboði eða hámarksútkomu sem hægt er að ná fyrir tiltekna aðstæður, aðföng og tækni. Orðið samanstendur af hámarki og afurð (framleiðslu eða útkomu) og vísar almennt til þess gildis eða útkomu sem er æðst ef skilyrðin eru uppfyllt. Notkun þess er mismunandi eftir fræðasviðum, en megininntakið er að skilgreina það hámarksgildi sem má ná under tiltekinni aðstöðu.

Í hagfræði er hámarksafurð oft notuð til að lýsa hámarksútkomu sem fyrirtæki eða þjóð getur framkvæmt með gefnum aðföngum og tækni. Hún tengist hugmyndum um framleiðslufræðilegar mörk, framleiðslulínu (framhverfa mörk) og fullkomna nýtingu aðfangs. Í þessu samhengi er hámarksafurð eitt af lykilhugtökum í mati á framleiðslufærni og hagkvæmni.

Í stærðfræði getur hámarksafurð lýst til hámarks gildis falls á tilteknum svæði eða bili. Til að finna hámarksafurðina er algengt að leita að stöðuspöli afleiðu f'(x) = 0 eða skoða endapunkta svæðisins og bera gildin saman til að ákvarða hvort um er að ræða staðbundinn eða alheimshámark.

Dæmi: Fyrir fallið f(x) = -x^2 + 4x á bilinu [0,4] er hámarksafurð fallsins 4 við x = 2.

Hugfast er hámarksafurð notuð til að meta mögulegar útkomur og ákvörðunartöku í mörgum greinum, þar á meðal hagfræði, stærðfræði og rekstri.