hreyfingarlögmálum

Hreyfingarlögmálum, eða lögmálum hreyfingar, eru sett af þremur lögmálum sem lýsa sambandi milli hluts og krafta sem verka á hann og hvernig þessi hluti mun bregðast við þeim. Þau voru fyrst sett fram af Isaac Newton í verki hans Principia Mathematica árið 1687 og eru grundvallaratriði í klassískri eðlisfræði.

Fyrsta lögmálið, einnig þekkt sem tautlögmálið, segir að ef enginn ytri kraftur verkar á hlut, mun hann halda áfram að vera í kyrrstöðu eða halda áfram á jafnri hraðri hreyfingu í beinni línu. Þetta þýðir að hlutir hafa tilhneigingu til að viðhalda ástandi sínu, annað hvort kyrrstöðu eða samfelldri jafnhraða hreyfingu, nema utanaðkomandi áhrif grípi inn í.

Annað lögmálið lýsir sambandi milli krafts, massans og hröðunar. Það segir að hröðun hlutar sé beint hlutfallslegur massanum og beint hlutfallslegur þeim nettó krafti sem verkar á hann. Þetta er oft tjáð með jöfnunni F = ma, þar sem F er nettó krafturinn, m er massinn og a er hröðunin. Þessi jöfna sýnir hversu mikinn kraft þarf til að breyta hreyfingu hlutar.

Þriðja lögmálið, einnig þekkt sem jafnt og gagnstætt lögmálið, segir að fyrir hvern kraft sem verkar á hlut, er til jafn stór og gagnstæður kraftur sem verkar á hinn hlutinn. Þetta þýðir að kraftar koma alltaf í pörum. Þegar eitt líkaminn beytir krafti á annan líkama, beytir seinni líkaminn jafnmiklum krafti aftur á hinn líkama í gagnstæða átt. Þessi lögmál mynda grunninn til að skilja hreyfingar á göllum í alheiminum, frá smæstu ögnum til stærstu himintungla.