greiðsluhæfni

Greiðsluhæfni er hugtak sem lýsir getu aðila, fyrirtækis eða stofnunar til að uppfylla skuldbindingar sínar þegar þær eiga sér stað. Hún tekur til bæði skamms tíma og lengri tíma og felur í sér getu til að borga vaxtagreiðslur, afborganir og aðra rekstrarskuldbindingar með nægu reiðufé eða aðgengi að fjármagn. Í greiningu eru oft tvö sammyndan hugsmíð: greiðsluhæfni til skamms tíma (liquidity) sem skoðar tilvist og nægilegar handbækur reiðufjár í næstu vikum eða mánuðum, og langtíma greiðsluhæfni eða fjármálalega stöðu sem metur langvarandi getu til að mæta skuldbindingum.

Mælingar og endurskoðun fela í sér helstu fjárhagslegar stærðir. Fyrirtæki hafa gjarnan notaður skammtímamælingar eins og skammtímaskuldahlutfall, raunverulegt veltu- eða veltuhliðar, current ratio (föng til skammtímasamsetningar) og quick ratio (straumareikningur fyrir hráefni og birgðir). Langtímagreiðsluhæfni metin með skuldahlutfalli, eigendur að fjármögnun (debt-to-equity), arðsemi sem mörkun fyrir vexti (interest coverage) og skuldahlutverk fjármögnunar (debt service coverage ratio) eru einnig mikilvægir staðlar.

Áhrifaþættir á greiðsluhæfni eru sveiflugreiðslur, tímabilshefð, samningar um greiðslur, aðgengi að lánsfé, skuldbindingaleiga og umhverfisþættir eins og vaxtastig. Mikilvægt er að hafa fyrirliggjandi forspárferli, veltuáætlanir og fjárhagslegt ráðuneyti sem borið þyngd á stjórnendum til að viðhalda eða bæta getu til að standa undir skuldbindingum.

Greiðsluhæfni hefur mikilvægi fyrir lánveitendur, fjárfestendur og stjórnendur sem meta áhættu, verðmæti fjárfestinga og inside‑nálgun við rekstur og fjármálastypil.