gróðurhusefna

Gróðurhusefni eru efni í andrúmslofti sem auka hlýnun jarðar með því að hindra varma frá yfirborði að sleppa aftur út í geiminn. Þau leyfa sólinni að skína í gegnum lofthjúpinn en skapa svo einangrun sem viðheldur meiri hita. Á undanförnum áratugum hefur magn gróðurhusefna aukist vegna mannlegra aðgerða og valdið breytingum á loftslagi.

Megin uppspretta gróðurhusefna eru notkun jarðefnaeldsneytis í orku- og samgöngum, iðnaður og móttöka landnotkunar (t.d. skógarskera og frumbyggð). Aukning á framleiðslu og neyslu ásamt landbúnaði getur einnig auka losun þeirra. Gróðurhusefni eru mæld með samanlagt áhrif þeirra í CO2e (koltvísýring-eins), sem gerir mögulegt að bera saman áhrif mismunandi efna. Algeng mælitæki eru heildarlosun og hlutfall í andrúmslofti sem sýna hlutfall CO2, CH4, N2O og annarra efna.

Áhrif og stefnumál

Gróðurhusefni hafa jákvæð áhrif á loftslag með aukinni varmaheldni, sem leiðir til hlýnunar, uppskerubrests, hafsvirkjunar og veðurfarsbreytinga. Til að draga úr áhrifum þeirra er stefnt að aukinni orkunytkun af endurnýjanlegum orkugjöfum, meiri orkuframleiðslu með skilvirkni, uppbyggingu vistkerfa sem taka upp gróðurhusefni (t.d. skógarsetningu), aukinni endurvinnslu og nýrri tækni eins og fanginu og geymdar (carbon capture and storage). Alþjóðlegt samstarf, svo sem Parísarrétóka og aðrar samningar, leitast við að stöðva og minnka losun gróðurhusefna til að halda hlýnun innan við alvarleg markmið.