gjenomikën

Gjenomika është degë e biologjisë që studion tërë gjenomin, materialin gjenetik të një organizmi, duke përfshirë strukturën, funksionin dhe evolucionin e tij. Qëllimi kryesor është të identifikojë gene, regjionet mbështetëse dhe mënyrën se si variante gjenetike ndikojnë në tiparet biologjike dhe në sëmundje. Gjenomika adreson mënyrat sesi ndërveprojnë rrugët biologjike dhe si ndryshimet në gjenom ndihmojnë në përshtatje dhe evolucion.

Teknologjitë kryesore përfshijnë radhitjen e tërë gjenomit (whole-genome sequencing, WGS), si dhe metodat e analizës së ekspresionit dhe regulimit të geneve (RNA-seq, ChIP-seq) dhe radhitjen në nivel të një qelize (single-cell sequencing). Gjenomika përfshin fushat si genomika komparative (krahasimi i genomëve midis specieve), genomika funksionale (identifikimi i gjeneve dhe funksioneve të tyre) dhe genomika populative (variacioni gjenetik në popullata).

Aplikimet përfshijnë mjekësinë precize dhe personalizimin e trajtimit, identifikimin e sëmundjeve komplekse, zhvillimin e varieteteve të bujqësisë, dhe monitorimin e sëmundjeve infektive, si dhe kontributin në konservimin e specieve. Burimet e të dhënave përfshijnë GenBank, Ensembl dhe UCSC Genome Browser. Etika dhe ligji i gjenomikës përfshinë mbrojtjen e privatësisë dhe përdorimin e të dhënave gjenetike.

Gjenomika është një fushë ndërdisiplinare që përdor teknologji të avancuara dhe burime të të dhënave të mëdha për të kuptuar jetën në nivelin më të thellë.