gjaldeyrisforða

Gjaldeyrisforði eru eignir sem seðlabanki eða annar opinber aðili ríkisins heldur í erlendum gjaldmiðlum og öðrum viðurkenndum eignum til að stuðla að fjármálastöðugleika og mæta skuldbindingum utanríkis. Í forðanum eru aðallega erlendir gjaldmiðlar (t.d. USD, EUR, GBP, JPY), gull og SDR-eignir (Special Drawing Rights), auk annarra viðurkenndra eigna sem sökkva áhættu og veita likviditet.

Helstu hlutverk gjaldeyrisforðans eru að greiða skuldir utanríkis, veita likviditet til markaða og styðja gengisstjórnun hagkerfisins. Forðinn gerir einnig kleift að bregðast við fjárhagslegum erfiðleikum, stuðla að trausti fjárfesta og tryggja stöðugleika í viðskiptum við útlönd. Hann er sérstaklega mikilvægur fyrir lítið, opið hagkerfi sem getur orðið fyrir skyndilegum gengis- eða fjárhagsáföllum.

Stjórnun og regluverk: Seðlabankinn annast kaup og sölu gjaldeyris úr forðanum, dreifir eignum milli tegunda með áhættudreifingu og endurnýjar forðann reglulega til að viðhalda nægjanlegri likviditetsstöðu og sveigjanleika.

Mælingar og mikilvægi: Gjaldeyrisforði er lykilatriði í fjármálastöðugleika og oft metið með mælingum eins og innflutningsmánuðum (import cover) og með tilliti til skulda sem forðinn þarf að mæta. Hann stuðlar að trausti, greiðri aðgengi að gjaldeyri og stöðugu gengi ríkisins.