fræðasamfélagið

Fræðasamfélagið er heild þeirra einstaklinga og stofnana sem stunda rannsóknir, nám og útgáfu vísinda. Það nær yfir allar greinar og samanstendur af vísindamönnum, kennurum, nemendum, háskólum, rannsóknarsetrum, vísindafélögum, útgefendum og fjármögnunaraðilum.

Hlutverk þess er að framleiða nýja þekkingu, kanna tilgátur, meta niðurstöður gegnum gagnrýna skoðun og dreifa þekkingu til samfélagsins. Þetta felur í sér útgáfu fræðigreina og bóka, ráðstefnur, námskeið og þjálfun komandi vísindamanna. Einnig veitir fræðasamfélagið sérfræðiaðstoð fyrir stefnumótun og nýsköpun, og fylgir siðareglum, gæðakröfum og gagnsæi.

Stjórn og stoðkerfi fræðasamfélagsins byggist á fjármögnun frá ríki, sveitafélögum, rannsóknarsjóðum, hagnýtum aðilum og stundum einkageiranum. Löggjöf og reglur um vísindasiðfræði, endurskoðun (peer review) og gagnrýni tryggja traust og gæði. Aðgengi að gögnum og opnun gagna hefur aukist sem hluti af opnu vísindaleysi.

Helstu áskoranir eru þröngt fjármagni, ójafnvægi milli svæða og greina, áskoranir við endurtekningu rannsókna og aðgengi að gögnum. Stöðugar breytingar í tækni og utanákomandi áhrif krefjast samvinnu innan alþjóðlegs kerfis, auk nútímalegra hefða sem miða að opnu gengi, gagnsæi og ábyrgð.

Fræðasamfélagið hefur veruleg áhrif á menntun, stefnumótun, efnahagsfræði og menningarlegan þroska. Það stuðlar að alþjóðlega samstarfi, nýsköpun og samfélagslegri þekkingarmyndun.