fornafnsorð

Fornafnsorð eru orð sem koma í stað nafnorða eða nafnorðasögn og vísa til aðila eða hluta án þess að nefna þá nafni beint. Þau sinna starfi eins og nafnorð í setningu og geta tekið hlutverk sem frumlag eða andlag, auk þess að nema eign eða tengsl. Fornafnsorð eru grunnbygging í málfræði og hjálpa til við að skýra samhengi og forðast endurtekningar.

Helstu flokkar fornafnsorða í íslensku eru persónufornöfn, eignarfornöfn, ábendingarfornöfn, spurnarfornöfn, og afleidd/relativ fornafögn. Persónufornöfn tákna aðila sem talar eða er talin við, eignarfornöfn sýna eign eða tengsl, ábendingarfornöfn benda á eitthvað visst (t.d. þessi, sá), spurnarfornöfn eru notuð í spurningum (hver, hvað), og afleidd/relativ fornaföfn tengja setningar eða vísa til einhvers sem skal tilgreint í annarri setningu (t.d. sem, who/which í öðrum málum). Einnig eru endurn (reflexive) fornafögn eins og sig, sem vísa til sjálfs tiltekins aðila í setningunni, og óákveðin fornöfn eins og einhver eða eitthvað.

Beyging fornafnsorða í íslensku feli í sér breytingar eftir persónu, tölu og falli; sum fornafnsorð hafa einnig kyn í þriðja persónu. Þau geta komið sem sjálfstæð orð eða samsett með öðrum orðhlutum, og samræmist þau oft með nafnorðinu sem þau vísa til í tölu og persónu.

Fornafnsorð eru mikilvæg til að halda málfarinu skýru og fluently koma fyrir í hvaða texta sem er, frá samtölum til frumsamlegrar textar.