efnahagssambandssamningurinn

Efnahagssambandssamningurinn (EPA) er samningur um viðskipti sem Evrópusambandið (ESB) gerir við hópa landa eða svæða. Hann miðar að því að auka gagnkvæman aðgang að mörkuðum fyrir vörur og þjónustu, draga úr tollum og samræma reglur sem tengjast efnahagslegri samvinnu og sjálfbærri þróun. EPA-samningar eru oft samningar á svæðisbundnu leveli sem leitast við að skapa djúpa samvinnu í viðskiptum og þróun.

Í EPA eru almennlega ítrekuð fangin: tollalækkanir eða tollfrjálsan aðgang að mörkuðum, reglur um uppruna vöru sem tryggja að tollabætur náist til aðila sem uppfylla reglurnar, opnun þjónustumarkaða, og reglur um fjárfestingar og innkaup. Samningar fela einnig í sér skuldbindingar um samræmda stefnu í samkeppni, hugverk, umhverfismál og lýðræðislegar stofnanir sem hafa eftirlit með framkvæmd samningsins. Einnig er kveðið á um þróunarsamvinnu og að stuðla að sjálfbærri þróun sem hluta af samningnum, ásamt ákvæðum um lausn deilumála.

Framkvæmd og áhrif: Viðræður hófust á 21. öld og mörg svæði hafa gert sín EPA-samninga með mismunandi stundum. Sum EPA hafa tekið gildi eða verið innleiðð með tímabundnum forstæðum; önnur eru áfram í samráði. Áhrif EPA eru mismunandi eftir svæðum: þau geta aukið markaðsaðgang og fjárfestingu en krefjast oft mikillar þróunarsamvinnu og aðlögunar að reglum ESB til að tryggja sanngjarnan þróunarlegan árangur. Gagnrýni hefur stundum bent á að samningarnir geti skapað ójöfnuð ef þróunarsamvinna og innviður eru ekki nægilega styrktir.