Udhëzova

Udhëzova është forma e parë personit të një foljeje në kohën e kaluar (aorist) të foljes shqiptare udhëzoj, dhe përcillet me domethënien “unë udhëzova” ose “unë i dhashë drejtim dikujt”. Në shkrim tërësor, me fjalë të tjera, përdoret për të shprehur veprimin e drejtimit, orientimit ose stimimit të dikujt drejt një rrugë, mënyre ose rezultati të caktuar.

Rrënja e foljes është udhëz-, e lidhur semantikisht me fjalën udhë (rrugë, mënyrë). Kjo lidhje sugjeron veprimin e drejtimit ose tregimit të rrugës. Gramatikisht, aoristi formohet me një sufiks -ova për një formë të parë personi singular, duke krijuar “udhëzova” në përktheje të drejtpërdrejta si “unë udhëzova”.

Përdorimi i fjalës është i gjerë në të folur dhe të shkruar. Shembuj: “Unë udhëzova nxënësit të zgjedhin rrugën më të sigurt.” “Ai udhëzoi ekipin për mënyrën e përfundimit të detyrës.” Mund të shfaqet edhe në kuptime më të figurative, kur dikush drejton një proces, një diskutim ose një projekt.

Forma të tjera të foljes përfshijnë udhëzon (ndjekësja në kohë të tashme), udhëzoi (ai/ajo e dha udhëzimin në të kaluarën) dhe udhëzuam, udhëzuat, udhëzuan (tërsi të tjera të aoristit për personat e ndryshëm). Lidhëse me emrat udhëzues (në formulimin e një personi që udhëzon) dhe udhëzimi (procesi i të udhëzuarit) përdoren gjerësisht në gjuhën shqipe.