Romantizmi

Romantizmi, i njohur gjithashtu si romantizëm, ishte një lëvizje kulturore, artistike dhe letrare që shpërtheu në fund të shekullit të XVIII në Evropë si reagim ndaj racionalizmit të iluminizmit dhe ndaj neoklasizmit. Ai u përhap në letërsi, muzikë, art vizual dhe filozofi dhe arriti kulmin në fillimin e shekullit XIX. Karakterizohej nga vlerësimi i ndjenjave dhe imagjinatës mbi racionizimin, theksi tek individualizmi dhe talenti krijues, dhe admirimi i natyrës, së kaluarës, legjendave dhe të panjohurës. Tema të shpeshta përfshinin natyrën sublime, ëndrrat, historinë dhe folklorin, heroizmin dhe aspiratat për lirinë dhe pavarësinë individuale dhe kombëtare. Romantizmi inkurajoi spontanitetin, krijimin subjektiv dhe rebelimin ndaj konvencioneve shoqërore.

Në Evropë, romantizmi influencoi letrën, muzikën dhe artin vizual dhe zhvillohej gjatë dekadave të fundit të shekullit XVIII dhe gjatë mesit të shekullit XIX. Ai shpesh lidhej me frymën kombëtare dhe me një dëshirë për të përjetësuar identitetin kulturor përmes gjuhës, historisë dhe folklorit.

Në Shqipëri, romantizmi luajti një rol të rëndësishëm në Rilindjen Kombëtare. Figura si Jeronim De Rada dhe Naim Frashëri përdorën gjuhën shqipe, folklorin dhe historiografinë për të forcuar identitetin kombëtar, arsimimin dhe kulturën në mënyrë të qëndrueshme. Trashëgimia e romantizmit vazhdon të ndikojë në mënyrën si kuptojmë krijimtarinë artistike, natyrën dhe identitetin kulturor.