Reglugerðarstofnanir

Reglugerðarstofnanir eru ríkisstofnanir sem hafa vald til að setja reglur sem bindandi gilda fyrir tiltekna sektor eða starfsemi og ganga þar með fram í útfærslu og framfylgd laga. Þær starfa á grundvelli laga sem veita þeim heimild til að útbúða reglugerðir og innanríkisviðmiðun sem tryggja samræmi, öryggi og samkeppni.

Mikilvægt þema reglugerðarstofnana er bygging sjálfstæðis eða hálfsjálfstæðis í stjórnunarformi. Þær geta átt undir ráðherrum eða starfa sem sjálfstæðar stofnanir með borið ábyrgð á kjörtímum stjórnar eða skipan kjörinna stjórnenda. Fjármögnun kemur oft frá þingbundnu fjárláni og stofnanirnar eru háðar opinberu eftirliti, ársskýrslum og réttarfélagslegs laga- eða dómsmálaráðs.

Helstu verkefni reglugerðarstofnana eru: setning reglugerða til útfærslu laga, veiting leyfa og leyfisskilda, eftirlit og útfylling reglna, gerð skýrslna, gerð áreiðanleikamat og gagnasöfnun, framkvæmd rannsóknir og innheimta sekta eða viðurluna til að tryggja framfylgd reglna. Þær gegna einnig mikilvægu hlutverki í öryggi, velferð neytenda, umhverfismálum, samkeppni og fjármálum.

Flokkun reglugerðarstofnana fer oft eftir því hvaða svið þær hafa yfirumsjón með; dæmi eru reglugerðaryfirfylgjumendur í fjármálum, heilsuvernd, umhverfis-, fjarskipta-, orku- og neytendaverndarsvið. Meðferð þeirra undirlagast oft samspili laga, stjórnskipunarreglur og alþjóðlegu samkomulagi, með kröfum um gegnsæi og ábyrgð.