Plöntuvöxtur

Plöntuvöxtur er ferli sem felur í sér aukningu plantna í stærð og líffræðilegri massa, frá spírun (fræspírun) til fullorðins plantnu og oft til æxlunar. Vöxturinn byggist á samspili efnaskipta plantnanna, ljóstillífunar orkunnar og næringar úr umhverfinu.

Helstu umhverfisþættir sem hafa áhrif á plöntuvöxt eru ljós, vatn, næringarefni og hitastig. Ljós stuðlar að myndun orkuframleiðslu með ljóstillífun; loftskiptin og CO2 magn hafa einnig áhrif. Rakastig og vatnsbúskap í jarðvegi hafa áhrif á aðgengi plantnunnar að vatni. Hitastig hefur áhrif á hraða efnaskipta og þroska plantnanna. Ljósdagslengd og ljósgæði hafa einnig áhrif á vöxt, sérstaklega í vistkerfum með stuttum sumrum.

Vöxtur fer oft fram í stigum. Upphafið er spírun, þegar fræ spíra og nýjar rætur byrja að vaxa. Síðan kemur vaxtarskeið þar sem laufblöð, rótar- og stönglar vaxa og stækka yfirborð plantnunnar til að auka myndun ljóss og næringar. Í lok ferlis getur plöntan myndað æxlunarfræ eða annan æxlunarform til að tryggja tegundina.

Mikilvægi og notkun. Plöntuvöxtur er grunnur að landbúnaði, skógarbyggð og garðyrkju. Ræktun og stjórnun plöntuvexts felur í sér að stýra ljósi, hitastigi, vatnsbúskap og næringarframleiðslu til að hámarka vöxt og ávöxtun. Rannsóknir á plöntuvexti nota mælingar á biomass, laufmagni og þéttleika og líkan til að spá fyrir vöxt og framleiðslu.