Leksikografinë

Leksikografinë është shkenca dhe praktika e përpilimit, rishikimit dhe studimit te fjalorëve të një gjuhe. Ajo trajton fjalën si një njësi leksikale, kuptimin e saj, mënyrën e përdorimit dhe marrëdhëniet me fjalë të tjera, si dhe burimet etymologjike që shoqërojnë çdo hyrje. Leksikografia përfshin një gamë të gjerë aktivitetesh, nga krijimi i fjalorëve të përgjithshëm deri te fjalorët terminologjikë, specialistë ose të një dialekti.

Historikisht, leksikografia ka evoluar nga grumbullimi i fjalëve dhe definicioneve të thjeshta në fjalorë modernë dixhitalë, të përpunuar me një anë analitike dhe me qasje të sistemeve të korpusit. Sot ka forma të ndryshme: monolingje, bilinguale dhe polilinguale, si dhe fjalorë historikë, që ndjekin ndryshimet në përdorim dhe kuptim ndër shekuj. Me zhvillimin e teknologjisë, leksikografia ka marrë edhe një dimension dixhital, duke përfshirë databaza të gjuhës, faqe të fjalorëve online, API-të dhe metoda korpusoresh.

Një fjalor modern përfshin elementë të një hyrjeje: hyrjen e fjalës (të shënuar si fusha gramatikore dhe[ose] fonetike), etymologjinë, kuptimet një ose më shumë sense, sinonime dhe antonime, shembuj përdorimi, shënime për regjistrimin e përdorimit dhe referenca. Leksikografia luan një rol kyç në standardizimin e terminologjisë, në mbrojtjen e trashëgimisë së gjuhës dhe në zhvillimin e burimeve mësimore dhe kulturore. Me rritjen e qasjes publike dhe të kërkimit dixhital, ajo bëhet gjithnjë më e aksesueshme dhe më ndërvepruese me komunitetet e gjuhëtarëve dhe të përdoruesve të gjuhës.