Kostnaðarmet

Kostnaðarmet er hugtak sem vísar til ferla eða niðurstaðna sem miða að því að meta eða reikna út kostnað tengdan tilteknu verkefni, vöru eða þjónustu. Oft tekur kostnaðarmat einnig með í reikninginn kostnað á líftíma þess sem metið er, þar með talið upphafskostnað, rekstrar- og viðhaldskostnað. Tilgangurinn er að veita fjárhagslegt yfirlit sem nýtist við ákvarðanatöku, fjárhagsáætlun og útboð.

Notkun kostnaðarmats felur í sér að styðja við ákvörðunartöku með því að bera kostnað milli valkosta, meta fjárhagslegt gagn og áhættu, og leggja grunn að fjárhagslegu svigrúmi fyrir verkefnið. Það kemur einnig að notkun í kostnaðar- og ávinningalíkanagerð, fjárhagslegri greiningu og forgangsröðun verkefna innan stofnana.

Helstu aðferðir kostnaðarmats eru margvíslegar. Bottom-up aðferðin byggir á nákvæmri kostnaðargreiningu fyrir hvern þátt verkefnisins og er síðan lögð saman. Top-down aðferð notar stærri forsendur eða heildarupphæð og dreifir henni niður. Parametric estimation byggir á fylgibreytum (t.d. kostnaður per einingu) og analogísk kostnaðarmál byggist á gögn frá sambærilegum verkefnum. Óvissa er oft metin með tilvikagreiningu eða sveigjulíkönum.

Kostnaðarmat er ekki ábyrgur forspá heldur tiltekið mitt af raunhæfum möguleikum. Gæði þess ríkja oft af gögnum, tækni og reynslu matsmanns.