Gënjeshtër

Gënjeshtër është një deklaratë ose veprim që synon të mashtrojë duke paraqitur diçka të pavërtetë si të vërtetë. Në shqip, gënjeshtër nënkupton një të vërtetë të rreme që synon të manipulojë dëgjuesin, lexuesin ose publikun. Ajo mund të marrë forma të ndryshme, nga një deklaratë personale te një histori të publikuar ose një seri informacionesh mashtruese.

Gënjeshtra mund të jetë planifikuar me qëllim mashtrimin e të tjerëve, ose mund të lindë nga gabime, keqkuptime ose informacion i pasaktë. Ndërmjet tyre, gënjeshtra e bardhë (nëse përdoret në diskutim) i referohet një gënjeje të vogël me qëllim të mos shkaktojë dëme të mëdha, por termi dhe vlerësimi i saj varen nga konteksti.

Ndikimi social është i rëndë: gënjeshtra mund të dëmtojë besimin publik, të nxisë mosbesimin ndaj institucioneve dhe të krijojë ndërlikime të gjera. Në media dhe në debatet publike, lufta kundër gënjestrave përfshin verifikimin e fakteve, burimeve të sigurta dhe përgjegjshmërinë të shkruesve dhe publikuesve.

Termi përmban një kuadër etik dhe gjuhësor, dhe lidhet ngushtë me fjalët gënjeshtër, rrenë dhe pavërtetësi. E rëndësishme është të ofrohet një frymë e kujdesshme në përdorimin e tij dhe të respektohet e vërteta si parim bazë i komunikimit.