Efektorët

Efektorët janë organet ose qelizat që zbatojnë përgjigjen ndaj një stimuj të perceptuar nga sistemi nervor ose nga sistemi endokrin. Ata janë komponenti përfundimtar i një rruge kontrolli: receptorët mbledhin informacionin, transmetuesit nervorë ose hormone dërgojnë sinjalin, dhe efekorti kryen përgjigjen e nevojshme në trup.

Në trupin e njeriut, efektorët mund të jenë muskujt dhe gjëndrat. Efektorët somatikë përfshijnë muskujt skeletorë që japin lëvizje të trupit në përgjigje të sinjaleve motor; efektorët autonomë përfshijnë muskujt e brendshëm të organeve dhe gjëndrat që prodhojnë sekret, të kontrolluara nga sistemi nervor autonom dhe nga mekanizmat endokrin.

Në refluks, efekti zbaton përgjigjen pa ndërhyrje të ndërgjegjshme. Shembuj: kontraktimi i një musku skeletor gjatë një refleksi, ose sekrecioni nga gjëndrat në përgjigje të stimuli. Efektorët mund të ndryshojnë aktivitetin qelizor, tonin e muskujve ose nivelin e sekretimit, duke kontribuar në ruajtjen e homeostazës.

Efektorët dallojnë nga receptorët, të cilët regjistrojnë stimujt, dhe nga nyjet apo qendrat drejtuese që interpretojnë sinjalet. Studimi i efektorëve është kyç për kuptimin e kontrollit motor, fiziologjisë endokrine dhe mirëqenies së përgjithshme të organizmit.