Alzheimersjúkdómi

Alzheimerssjúkdómur er langvinnur taugaveiklaður sjúkdómur sem einkennist af versnandi minni og skemmdum á hugsun og atferli. Hann er langalgengasti demensusjúkdómurinn og veldur verulegum vanda fyrir sjúklinga og aðstandendur. Einkenni þróast venjulega hægt og upphafið er oft með endurteknu minni- og upplýsingamat á nýjum upplýsingum eða erfiðleikum við að finna rétt orð.

Líklegir undirliggjandi þættir eru uppsöfnun amyloid-β plakka og neurofibrillary tangles (tau-prótein) í heilanum, sem skaða taugafrumur og tengingar þeirra. Flokkun byggist oft á aldri við upphaf: algengast eftir 65 ára aldri; yngri tilfelli eru oft afleiðing erfðafræðilegra stökkbreytinga í APP, PSEN1 eða PSEN2.

Áhættuþættir eru aukin aldur, ættarsaga og sum gen sem auka líkur, til dæmis APOE ε4. Engin lækning er þekkt sem stöðvar sjúkdóminn, en meðferð miðar að aðlögun einkennanna, draga úr versnandi einkennum og stytta tímabilið þar sem sjúklingur er sjálfbær. Notuð hafa verið cholínesterasahemlar (t.d. donepezil, rivastigmine, galantamine) og memantine, auk stuðningsviðburða fyrir aðstandendur og daglegt líf.

Greining byggist á nákvæmri sögu og klínísku mati, hugrænni prófun (t.d. MoCA eða MMSE) og myndgreiningu (MRI eða PET). Einnig eru markmið í biómarkurum í blóði eða höfuðflæði (CSF) sem geta studið greiningu. Rannsóknir halda áfram að leitast við að lagfæra forvarnir og þróa meðferðir sem hægja á þróun sjúkdómsins.