Alzheimeri

Alzheimeri është sëmundje neurodegenerative dhe forma më e shpeshtë e demencës. Ajo shkakton humbje progresive të kujtesës dhe të funksioneve kognitive, duke ndikuar në aftësinë për të kryer detyra të përditshme. Zakonisht fillon pas moshës 65 vjeç, por mund të shfaqet edhe në formasht të hershme tek të moshuarit më të rinj.

Biologjikisht, sëmundja karakterizohet nga depozita pllakash beta-amyloid dhe ngjitje të proteinës tau në neuronet, të cilat dëmtojnë sinapsat dhe shkaktojnë vdekje qelizash. Shkaqet e sakta nuk janë të njohura; rreziku rritet me moshen, historinë familjare dhe faktorë të tjerë si hipertensioni, diabeti dhe obeziteti.

Simptomat tipike përfshijnë humbje të kujtesës afatshkurtër, vështirësi në planifikim dhe zgjidhje të problemeve, ndryshime në gjuhë dhe orientim, si dhe ndryshime në sjellje dhe humor. Gjendja zhvillohet ngadalë dhe aftësitë për të kryer aktivitete të përditshme rëndojnë me kalimin e kohës.

Diagnostikimi përfshin vlerësime klinike dhe kognitive, historinë mjekësore dhe imazhe të trurit (MRI ose CT). Analizat e gjakut mund të përdoren për të përjashtuar gjendje të tjera që mund të ngjasin me Alzheimerin.

Trajtimi aktual synon lehtësi simptomash dhe ngadalësim të përkeqësimit. Ai përfshin ilaçe si inhibitorë të acetiilkolinesterazës dhe memantinë, si dhe ndërhyrje jo-farmakologjike që përfshijnë kujdesin e përditshëm, mbështetje sociale, ushqim dhe aktivitet fizik.

Parandalimi nuk është i garantuar, por një stil jetese i shëndetshëm mund të zvogëlojë rrezikun dhe të ndihmojë në menaxhimin e sëmundjes.