síunartækni

Síunartækni vísar til tækni og aðferða til að aðskilja agnir eða efni úr vökva- eða gasteymi með hjálp gegndræps síu eða gegndrænnar himnu. Hún nær yfir hefðbundna mekaníska síun sem sía eftir stærð og síun gegndrænnar himnu (membrane filtration), sem leyfir vökva í gegn en hindrar ákveðin efni eða agnir. Auk þess er hægt að nýta adsorbsjón og íónaskipti til að fjarlægja leysanleg efni eða jónir.

Helstu flokkar síunartækni eru microfiltration MF, ultrafiltration UF, nanofiltration NF og reverse osmosis RO. MF og UF halda bakvið agnir og stórar sameindir; NF ná einnig fjarlægingu sumra minni agna og efna; RO skilar mjög hreinu vatni með mjög lágu uppleystu efni. Einnig eru adsorpsjón með activated carbon og jónaskiptareinsar notuð til að fjarlægja lífrænar efni eða jónir.

Notkun: Síunartækni er hafin í vatnsmeðferð til drykkjarvatnsöryggis, hreinsunar úrgangsvatns, matvæla- og lyfjaiðnaði, loftgæðakerfum og innanhúss loftræstikerfum.

Saga og þróun: Þróun gegndræna himna hófst á 20. öld og þróaðist áfram í kjölfar. Fyrsta vel heppnuðu RO-himnuna var þróuð af Loeb og Sourirajan árið 1959; síðar komu MF, UF og NF í notkun og bættist RO við sem leið til hreinsun.

Áhrif og áskoranir: Fouling (síunarmengi), orkukostnaður og viðhald eru helstu áskoranir. Síunartækni veitir hins vegar mikilvæg forsendu fyrir öryggi drykkjarvatns, loftgæða og iðnaðarferla.