ríbósómið

Ríbósómið er makrófrumeind sem finnst í öllum lifandi frumum og er nauðsynleg fyrir lífsýntese próteina. Það er samsett úr ríbósómalískum RNA (rRNA) og próteinum. Ríbósómin eru ábyrg fyrir því að þýða skilaboða-RNA (mRNA) sameindir í amínósýrukeðjur, sem síðan fella sig til að mynda virk prótein. Þetta ferli, þekkt sem þýðing, er grundvallaratriði fyrir lífsýntese próteina.

Ríbósómin eru til í tveimur undireiningum: lítilli og stórri. Í heilkjörnungum eru þessar undireiningar staðsettar í umfrymis og einnig í hvatberum og lífgrænukornum. Í prókaryótum finnast ríbósómin í umfrymis. Lítil undireining ríbósómsins binst mRNA sameindinni og les hana í þrískiptum kóðum sem kallast kodón. Stór undireining binst síðan við lítinn undireining og ber ábyrgð á myndun peptíðtengils milli amínósýra.

Virknin hjá ríbósómum er mjög varðveitt þvert á lífverur, sem bendir til mikilvægi þess í lífi. Ríbósómalyf, sem eru lyf sem hindra starfsemi ríbósóma, eru mikið notuð sem sýklalyf og krabbameinslyf. Með því að miða á ríbósóm lífvera eins og baktería eða krabbameinsfrumur geta þessi lyf stöðvað próteinlífsýntese og komið í veg fyrir vöxt þeirra og útbreiðslu.