punësinë

Punësinë është një term që lidhet me gjendjen e personave pa punë të paguar, të cilët janë të aftë dhe të gatshëm të punojnë dhe në të njëjtën kohë janë të angazhuar në kërkimin e një pune. Ky koncept është një nga matjet kryesore të tregut të punës dhe ndikon në rritjen ekonomike, në mirëqenien e individëve dhe në politikat sociale.

Shkalla e papunësisë, e matur sipas definicioneve të organizatave ndërkombëtare, përfshin pjesën e fuqisë punëtore që është pa punë dhe po kërkon punë. Fuqia punëtore përfshin të gjithë ata që janë të punësuar ose të papunë aktivisht duke kërkuar punë. Papunësia nuk i përfshin personat që janë joaktivë gjatë një periudhe të gjatë ose që nuk shkojnë të kërkojnë punë.

Llojet kryesore të papunësisë përfshijnë papunësinë frymësore (frictional), që ndodh gjatë kalimit midis punëve; papunësinë strukturore (structural), kur aftësitë e personave nuk përputhen me disponueshmërinë e punëve; papunësinë ciklike (cyclical), që ndjenjë nga rënia ekonomike; dhe papunësinë sezonale, që vjen nga sezonaliteti i disa industrive.

Shkaqet përfshijnë ndryshime në aktivitetin ekonomik, bashkë me ndërtime teknologjike, brismje të strukturave të tregut dhe faktorë demografikë. Efektet përfshijnë humbje të të ardhurave në familje, rritje të varfërisë dhe presion social, si dhe humbje efikatesh për ekonominë në përgjithësi.

Politikat kundër papunësisë përfshijnë stabilizimin makroekonomik, programe aktivë të tregut të punës, mbështetje për aftësim dhe praktikë profesionale, si dhe masa përzgjedhëse për të rinjtë dhe përgrumbullimin e aftësive. Në kontekstin ndërkombëtar, papunësia ndryshon sipas vendit dhe varion me informalitetin, nivelin të arsimimit dhe integrimin në tregjet globale.