oksidlanishqayta

Oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari, oksidlanish-qaytarilish yoki redoks deb ham ataladi, bu kimyoviy reaksiyalar bo'lib, unda elektronlar bir kimyoviy turdan boshqasiga uzatiladi. Bu elektron uzatish natijasida bir tur oksidlanadi, ya'ni u elektronni yo'qotadi, va boshqa tur qaytariladi, ya'ni u elektronni oladi.

Oksidlanish deganda bir atom, molekula yoki ionning elektron yo'qotish jarayoni tushuniladi. Bu jarayonda bu turning oksidlanish darajasi ortadi. Qaytarilish esa bir atom, molekula yoki ionning elektron olish jarayonidir. Bunda shu turning oksidlanish darajasi kamayadi. Har doim oksidlanish jarayonida yo'qolgan elektronlar qaytarilish jarayonida qabul qilinadigan elektronlar soniga teng bo'ladi.

Redoks reaksiyalari tabiatda va texnologiyada keng tarqalgan. Masalan, yonish jarayonlari, zanglash, fotosintez va hujayralardagi nafas olish jarayonlari hammasi redoks reaksiyalariga misoldir. Batareyalarda elektr energiyasini ishlab chiqarish, metallarni eritish va kimyoviy sintez kabi ko'plab sanoat jarayonlari ham oksidlanish-qaytarilish reaksiyalariga asoslangan.

Redoks reaksiyalarini tushunish kimyo, biologiya va materialshunoslik kabi fanlar uchun juda muhimdir. Bu reaksiyalarning mohiyatini bilish ko'plab tabiiy hodisalarni va texnologik jarayonlarni tushuntirishga yordam beradi.