langtíðarvexti

Langtíðarvexti hagkerfis er samfellt og langvarandi hækkun raunframleiðslu yfir lengri tíma. Hann metur þróun hagkerfisins á löngu tímabili og er oft skilgreindur sem langtímavaxtarhlutfall raunverulegrar landsframleiðslu (GDP) eða landsframleiðslu á mann. Langtíðarvexti er aðgreindur frá stuttum sveiflum efnahagslífsins sem fylgja kreppum og uppsveiflum; hann endurspeglar getu hagkerfisins til að auka framleiðslugetu sína.

Helstu drifkraftar langtíðarvaxtar eru framleiðniaukning (betri afköst), sem byggist á tækni, nýsköpun og menntun; fjárfesting í fjármagni og aukinn vinnuafl. Stofnanir sem vernda eignarréttindi, regluframboð og opinn markað stuðla einnig að vaxtar. Innviðir og fjárfestingar í rannsóknum og þróun stuðla að aukinni hagvexti og betri nýtingu tækni og häfni skipulags.

Mælingar og kenningar: Sóló-líkanið (neoclassical growth model) útskýrir langtíðarvöxt með sparnaði, fjárfestingu og framleiðni; endogen hagvöxtarkenningar leggja áherslu á raunverulega áhrif rannsókna- og þekkingaraukningar sem geta varanlega aukið afköst. Vöxtur er oft mældur með breytingu á raunper-mann landsframleiðslu eða með þróun mögulegrar framleiðslu (potential output).

Áhrif stefnu: Stefnumótun sem stuðlar að menntun, rannsóknum og þróun, fjárfestingum í innviðum, vernd eignarréttar og opnu viðskiptakerfi getur aukið langtíðarvexti. Stöðug efnahagsstjórn, traust í fjármálakerfi og gott regluumhverfi auðvelda fjárfestingar og nýsköpun. Hins vegar er langtíðarvöxtur háður óvissu og breytilegum þáttum eins og demógrafíu, tæknibreytingum og loftslagsáhrifum.