jarðskorpuflekar

Jarðskorpuflekar eru stórir, óreglulegir búnkar af berggrunni sem mynda yfirborð jarðarinnar. Þessir flekar eru hluti af jarðskorpunni og efsta hluta möttulsins, sem saman mynda lithugann. Lithuginn er ekki samfleytt heldur skiptist hann upp í nokkra stærri og minni fleka sem fljóta á heitari, sveigjanlegri hluta möttulsins sem nefnist asthenosfer.

Hreyfing jarðskorpuflekanna er drifin áfram af convection straumum í möttlinum. Hiti frá kjarna jarðarinnar hitar efni í möttlinum sem síðan stígur upp, dreifist til hliðanna undir lithugnum og kólnar svo aftur og sekkur niður. Þessi hringrás skapar krafta sem hreyfa flekana hægt og rólega yfir yfirborði jarðarinnar.

Þegar flekarnir mætast eða skilja sig að geta það haft gríðarleg áhrif á jarðfræði jarðar. Þar sem flekar rekast saman geta myndast fjallgarðar eins og Himalaya, þar sem flekar þrýsta saman berggrunni. Annars staðar, þar sem flekar skilja sig frá, getur kvika úr möttlinum stigið upp til að mynda nýja skorpu, eins og sést á úthafshryggjum í miðju úthafanna. Samskipti flekanna á mörkum sínum eru einnig ástæða fyrir jarðskjálftum og eldfjallavirkni. Einnig eru til flekaskil þar sem flekar renna framhjá hver öðrum, eins og San Andreas sprungusvæðið í Kaliforníu, sem getur leitt til sterkra jarðskjálfta. Hreyfing jarðskorpuflekanna er hæg, aðeins nokkrir sentímetrar á ári, en á löngum tíma hefur hún mótað landslag jarðarinnar.