gervigögn

Gervigögn, eða synthetic data, eru gögn sem eru framleidd með tölvulíkönum í stað þess að safnast upp í raunverulegum aðstæðum. Þau eru hönnuð til að líkja eftir einkennum raun gagna, svo sem dreifingu breyta og tengsl milli breyta, án þess að innihalda persónuupplýsingar. Gervigögn eru notuð til að auka gagnasöfn, prófa kerfi og auðvelda rannsóknir án þess að brjóta friðhelgi einstaklinga.

Framleiðsla gervigagna felur í sér fjölbreytta aðferðir. Reglubundin líkanagerð, tölfræðilegar aðferðir og djúpir líkön eins og GAN-líkön (generative adversarial networks) og diffusion-líkön geta verið notuð. Einnig er hægt að nýta hermun eða gagnabætur (data augmentation) til að skapa fleiri einkenni eða sýni. Gervigögn skiptast oft í fullkomin gervigögn (allt gervi), hluta gervigögn (meginþættir gervir) og samsett gögnum sem sameina raun- og gervigögn.

Notkun gervigagna er víðtæk. Þau eru notuð til að auka fjölbreytni gagnasafna, prófa vélanámskerfi, þróa og prófa hugbúnað, og gera rannsóknir endurtekjanlegri án öryggis- eða friðarrisks sem fylgir raungögnum. Gervigögn hjálpa einnig til við persónuvernd og dreifingu gagna í skapandi tilgangi.

Áhættur og áskoranir eru til staðar. Ef gervigögn eru mjög ólík raunverulegum gögnunum getur kerfi þróað röng eða skekkt glaga. Fólk þarf að meta gæði, fjölbreytni og möguleg fordómar í gögnunum, og í sumum tilvikum þarf að gera ráð fyrir siðferðislegum og reglulegum sjónarmiðum við útgáfu og notkun þeirra.