geçerlilik

Geçerlilik, bir ölçüm aracının veya bir araştırmanın, ölçmeyi veya araştırmayı amaçladığı şeyi ne kadar doğru bir şekilde ölçtüğünü veya araştırdığını ifade eden bir kavramdır. Kısacası, geçerlilik bir ölçümün doğruluğu ile ilgilidir. Eğer bir test, ölçmek istediği özelliği ölçüyorsa geçerli kabul edilir. Örneğin, bir matematik testi eğer gerçekten matematiksel yeteneği ölçüyorsa geçerlidir, ancak okuma becerisini ölçüyorsa geçerli değildir.

Geçerlilik türleri arasında içerik geçerliliği, ölçüt geçerliliği ve yapı geçerliliği bulunur. İçerik geçerliliği, bir testin veya aracın, ölçülmek istenen konunun tüm önemli yönlerini kapsadığını ifade eder. Ölçüt geçerliliği, bir ölçümün, mevcut veya gelecekteki bir ölçütle ne kadar iyi ilişkili olduğunu gösterir. Yapı geçerliliği ise, bir aracın, teorik olarak tanımlanmış bir yapıyı veya özelliği ne kadar iyi ölçtüğünü değerlendirir.

Güvenilirlik, bir ölçümün tutarlılığı ile ilgilidir. Yani, aynı koşullar altında tekrarlandığında benzer sonuçlar verip vermediğini gösterir. Geçerlilik ve güvenilirlik birbiriyle ilişkilidir ancak aynı şey değildir. Geçerli bir ölçüm aynı zamanda güvenilir olmalıdır, ancak güvenilir bir ölçüm her zaman geçerli olmayabilir. Örneğin, her seferinde yanlış bir ağırlık ölçen bir terazi güvenilirdir çünkü tutarlı sonuç verir, ancak geçerli değildir çünkü doğru ağırlığı ölçmez.