Viðurkenningar

Viðurkenningar er íslenskt orð sem nær yfir bæði almenna viðurkenningu – þ.e. staðfestingu eða þökk – og formlegar verðlaun eða heiður sem einstaklingar, hópar eða stofnanir fá fyrir árangur eða framlag. Orðið byggist á sagnorðinu viðurkenna og þýðir að bera fram traust eða verðleika.

Notkunin skiptist í almenna viðurkenningu og formlegar viðurkenningar. Almenn viðurkenning getur verið þakkir eða staðfesting á framlagi og hæfni. Formlegar viðurkenningar eru t.d. vottorð, starfsheiti, heiðursnafnbætur eða verðlaun sem veitt eru af stofnunum, fyrirtækjum eða opinberum aðilum.

Viðurkenningar eiga sér stað í mörgum sviðum. Í menntun, atvinnulífi og stjórnmálum þjóna þær til að bera kennsl á árangur, hæfni eða samfélagslegt framlag. Í sumum tilvikum fylgja viðurkenningakerfi skýr viðmið og matsferli, til dæmis í launamálum, íþróttum eða menntakerfi.

Áhrif og gagnrýni: Viðurkenningar geta styrkt sjálfstraust og eflt traust á framlagi, en úthlutun getur einnig verið umdeild og háð pólitískum, félagslegum eða markaðslegum forsendum. Gagnsæi og áreiðanleiki í mati eru því mikilvægir.

Tilvísun hugtaksins: Í íslensku má hafa samheiti eins og verðlaun og heiður, en viðurkenningar er yfirgripsmeira hugtak sem getur vísað til bæði félagslegs og formlegs mats.