Parakohshëm

Parakohshëm është një mbiemër në gjuhën shqipe që përshkruan diçka që ndodh ose që bëhet para kohës së pritshme ose të përshtatshme. Fjala mund të përdoret për ngjarje, veprime ose reagime që ndodhin më herët se sa pritej, me nuancë të zakonshme negative të nxituar ose të parakohshëm.

Etymologjia e fjalës lidhet me para- që do të thotë para, me fjalën kohë dhe me sufiksin -shëm që formon një mbiemër. Ky ndërtim tregon një ide intervali kohor që është tejkaluar ose parakaluar dhe përdoret në kontekste të ndryshme të gjuhës së përditshme dhe të specializuar.

Në mjekësi, parakohshëm përdoret për të përshkruar lindje parakohshme, që ndodh para javës së 37 të shtatzanisë. Në përdorimin e përditshëm, termi nënkupton një veprim ose një njoftim që ndodh para kohës së pritshme, për shembull një deklaratë parakohshme ose një reagim parakohshëm. Në këto kontekste, përdorimi nguliton një vështrim kritik ndaj nxituarive ose ndaj vendimeve që nuk janë bazuar në kohën ose gjykimin e duhur.

Antonom i parakohshëm është vonësia ose vonimi; një veprim që është i vonshëm ose i ngadalshëm nuk është parakohshëm. Në përdorimet e gjuhës synohet qartësia dhe saktësia në kontrast me nuancat negative të nxituarive.