Mítókondríunum

Mítókondríunum eru himnukyrtar frumulíffræðilegar líffærakorn sem finnast í næstum öllum heilkjörnungafrumum. Þau eru oft kölluð "orkuver frumunnar" vegna þess að þau eru aðalstaður frumuöndunar. Í þessu ferli breyta mítókondríunum næringarefnum og súrefni í adenósín þrífosfat (ATP), sem er orkugjafi frumunnar. Mítókondríunum eru mismunandi að stærð og lögun en eru almennt sporöskjulaga. Þau eru umkringd tvöföldum himnum: ytri himnu sem er slétt og innri himnu sem er fellinguð í margar krístur. Þessar krístur auka yfirborð innri himnunnar, sem er mikilvægt fyrir ATP-framleiðslu.

Innan innri himnunnar er svokallað hvatberamatarfylling sem inniheldur ensím, ríbósóm og hvatberasameinda DNA (mtDNA). mtDNA er sérstakt vegna þess að það er arfgengt frá móðurinni einni saman og inniheldur gen sem eru nauðsynleg fyrir starfsemi mítókondríanna. Auk orkuframleiðslu taka mítókondríunum þátt í ýmsum öðrum frumuferlum eins og frumudauða (apoptosis), kalsíumjafnvægi og framleiðslu á sterum og hita.

Gallar í starfsemi mítókondríanna geta leitt til fjölbreyttra sjúkdóma sem nefna saman mítókondríusjúkdóma. Þessir sjúkdómar geta haft áhrif á líffæri með mikla orkuþörf eins og heila, hjarta og vöðva. Rannsóknir á mítókondríunum hafa gefið mikla innsýn í líffræði frumunnar og þróun lífsins á jörðinni.