Infektueshëm

Infektueshëm është një term që përdoret për të përshkruar një sëmundje ose një agjent patogjen që është i aftë të shkaktojë infektimin në një organizëm të tjetrit. Patogjenët infektues përfshijnë baktere, viruse, fungi dhe parazite. Infektueshmëria varet nga karakteristikat e patogjenit, nga gjendja imune e pritësit dhe nga kushtet mjedisore. Nuk të gjitha infeksionet janë të lehta për t’u transmetuar; disa shkaktojnë sëmundje pa u shpërndarë lehtë nga njeriu në njeri.

Transmitimi mund të ndodh në mënyra të ndryshme: nga kontakti direkt ose indirekt, nga frymëmarrja e grimcave, ajrimi, transmetimi nga vektoret (p.sh. mushkonjat), ushqimi ose uji i kontaminuar, ose nga nënës tek fëmija gjatë lindjes. Numri bazë i riprodhimit (R0) tregon sa persona të tjerë mund të infektohen nga një person i sëmurë në një popull të pa mbrojtur. Asimptomatikët mund të përhapin infeksionin pa shenja.

Parandalimi dhe kontrolli i sëmundjeve infektive përfshin vaksinimin, higjienën personale dhe publike, sigurimin e ujit dhe ushqimit, ventilimin e mirë të mjediseve, përdorimin e maskave në kontekste të caktuara, izolimin dhe vëzhgimin e kontakteve. Identifikimi i hershëm dhe trajtimi i duhur reduktojnë transmetueshmërinë dhe ndikimin shëndetësor. Disa sëmundje infektive janë gripi, COVID-19 dhe tuberkulozi; sëmundje të transmetueshme nga vektoret, si malaria, tregojnë mënyra të ndryshme të transmetimit.