Fonetikqoidalar

Fonetik qoidalar, soʻzning talaffuzi bilan bogʻliq boʻlgan meʼyorlardir. Ular tilshunoslikning fonetika va fonologiya boʻlimlari tomonidan oʻrganiladi. Fonetik qoidalar bir tilning tovush tizimini, har bir tovushning talaffuzini, ularning bir-biri bilan birikishini va urgʻu kabi hodisalarni tartibga soladi. Bu qoidalar tilning yozma shaklidan farqli ravishda, nutq jarayonida amal qiladi. Masalan, baʼzi tillarda harflarning yozilishidan farqli talaffuz qilinishi mumkin, bu ham fonetik qoidalarga bogʻliqdir.

Oʻzbek tilida ham oʻziga xos fonetik qoidalar mavjud. Bularga unlilarning talaffuzi, undoshlarning bir-biriga taʼsiri, urgʻu joylashuvi va talaffuzdagi oʻzgarishlar kiradi. Masalan, "o" va "u" unlilarining baʼzi holatlarda bir-biriga yaqinlashishi yoki baʼzi undoshlarning soʻz oxirida yumshab talaffuz qilinishi kabi hodisalar fonetik qoidalarga misol boʻla oladi. Fonetik qoidalarni bilish toʻgʻri talaffuz qilish, nutqni tushunish va tilni oʻrganish uchun muhimdir. Bu qoidalar tilning rivojlanishi va oʻzgarishi jarayonida ham shakllanadi va takomillashadi.