parafjalë

Parafjalë është njëri nga klasat kryesore të fjalëve në gjuhën shqipe. Ato shërbejnë të shprehin marrëdhënie midis një emri ose pronori dhe pjesëve të tjera të fjalisë, duke treguar vendndodhje, drejtim, kohë, mënyrë ose lidhje të tjera semantike. Parafjalët janë të palëvizshme sipas formës dhe zakonisht nuk i ndryshojnë formën me numër ose gjini; ato nuk konjugohen dhe paraqiten zakonisht para emrit ose pronomit që i shoqërojnë në një frazë parafjalore.

Llojet kryesore të parafjalëve janë të thjeshta si në, me, për, nga, drejt, tek, mbi, brenda, jashtë, rreth, kundër, dhe të përbërra që shoqërojnë një emër ose pronom në një frazë parafjalore. Parafjalët shoqërohen me emrin ose pronomin që ndjekin dhe përcaktojnë marrëdhënën mes tyre. Shpesh pas parafjalëve vjen një emër ose një përemër në formë oblique, që tregon trajtimin gramatikal të pjesës së fjalisë së ardhshme.

Funkcionet sintaksore të parafjalëve përfshijnë lidhjen e pjesëve të fjalisë dhe nënkuptimin e raportit të saj me vendin, drejtimin, kohën ose mënyrën. Në kundërshtim me lidhaçat (lidhëzat), parafjalët lidhin fjalët brenda një fjalisë, jo të lidhin dy predikate ose klauza të të njëjtës ose të ndryshme.

Shembuj: Unë jam në bibliotekë. Ai shkoi nga shtëpia. Kjo është për ty. Fëmija luan me topin. Drita është mbi tavolinë. Ne shkojmë tek parku.