letërsisë

Letërsia është tërësia e veprave të shkruara që shprehin dhe ruajnë eksperiencat njerëzore. Ajo përfshin poezi, prozë, dramaturgji dhe ese, si dhe kritikë dhe teori letrare. Letërsia shërben për të shprehur ide, histori dhe vlera kulturore, dhe për të eksploruar angazhime njerëzore në mënyra të ndryshme. Në kontekstin shqip, termi letërsi përfshin traditat letrare të një gjuhë apo kombi dhe veprat e shkruara në ato tradita.

Historikisht, letërsia rrjedh nga traditat gojore deri te shkrimi dhe pastaj nga klasikët e lashtë deri te periudhat moderne. Zhvillimet si shpikja e shtypit, përhapja e shkollimit dhe migrimet kulturore ndryshuan mënyrën se si lexojmë dhe shkruajmë. Sot letërsia është një fenomen global, i përhapur dhe i rikrijuar në forma të ndryshme në çdo gjuhë dhe kulturë.

Formatë kryesorë janë poezi, proza (novela, tregim), dramaturgjia dhe eseja. Gjithashtu përfshihen shkrimet shkencore, biografike dhe kritikë. Kritikët dhe teoritë letrare studjojnë mënyrën e ndërtimit të tekstit, gjuhën, lexuesin dhe kontekstin shoqëror.

Në Shqipëri dhe në gjuhën shqipe, letërsia shqiptare ka një traditë të përzier që kalon nga këngët dhe kronikat mesjetare te krijimtaria moderne. Figura me ndikim përfshijnë Gjergj Fishta dhe Ismail Kadare, të cilët kanë kontribut të rëndësishëm në dialogun kulturor ndërkombëtar. Letërsia shqiptare vazhdon të zhvillohet me diasporën dhe bashkëpunimin global.