falsifikimin

Falsifikimi është veprimi ose procesi i shndërrimit të një gjëje në të pavërtetë. Në gjuhën e përditshme dhe në fushën ligjore, termi shpesh i referohet falsifikimit të dokumenteve, parave ose të të dhënave me qëllim mashtrimin ose shpikjen e një fakti. Në kontekste shkencor dhe filozofik, falsifikimi përshkruan përpjekjen për të provuar se një pretendim është i pavlefshëm ose i pavërtetë përmes provave të mundshme që mund ta refuzojnë atë pretendim.

Falsifikimi në ligj dhe drejtësi përfshin krijimin, ndryshimin ose paraqitjen e një dokumenti, paraqitje ose të dhënash të rreme me qëllim mashtrimin. Falsifikimi i dokumenteve, i parave ose i nënshkrimeve është një vepër penale në shumicën e juridiksioneve dhe mund të sjellë masa ligjore, gjobë ose burg. Mekanizmat e kontrollit të origjinës së dokumentave dhe të verifikimit të të dhënave janë mënyra kyçe për të parandaluar dhe zbuluar falsifikimet.

Në shkencë dhe filozofi, falsifikimi lidhet me mënyrën e vlerësimit të teoriave. Popperi theksoi falsifikueshmërinë si një kriter kryesor për të përcaktuar nëse një teori është shkencore: një teori është shkencore nëse mund të refuzohet përmes provave empirike. Ky qasje ndihmon të dallojmë shkencën nga pseudoshkenca, ku pretendimet shpesh mbeten të paqëndrueshme ndaj provave.

Etimologjikisht, fjala vjen nga latinishtja falsus (false) dhe sufiksi -ifikim; në shqip është përdorur për të përshkruar procesin e krijimit të një sendi të rremë ose të një dënje të të dhënave.